De rijkswacht speelde een belangrijke rol in de handhaving van de openbare orde in België. Ze waren verantwoordelijk voor nationale veiligheid, maar ook voor de controle van verkeerssituaties, en ze verleenden bijstand bij rampen en noodsituaties. Hun inzet was cruciaal in tijden van politieke onrust en bij evenementen van nationaal belang.
De rijkswacht was gestructureerd in verschillende eenheden, waaronder de interventiediensten en de administratieve afdelingen. Elke eenheid had zijn eigen specifieke verantwoordelijkheden en werd geleid door officieren met verschillende rangen, wat bijdroeg aan een strakke hiërarchie binnen de organisatie.
Hoewel de rijkswacht voornamelijk civiele taken uitvoerde, konden ze ook militaire taken op zich nemen, zoals bij de ondersteuning van de strijdkrachten in tijden van nood. Dit zorgde voor flexibiliteit, aangezien ze zowel op straat als in militaire operaties ingezet konden worden.
Er zijn verschillende belangrijke gebeurtenissen waarbij de rijkswacht betrokken was, zoals de studentenprotesten in de jaren '60 en de veiligheidsoperaties tijdens de Wereldtentoonstelling in 1958. Hun rol varieerde van crowd management tot het bieden van bescherming aan belangrijke figuren en infrastructuren.
De ontbinding van de rijkswacht in de jaren '90 leidde tot de herstructurering van de politie in België, wat resulteerde in de oprichting van de federale politie en lokale politiediensten. Dit zorgde voor meer samenwerking tussen verschillende eenheden en een betere aanpak van de moderne criminaliteit.